godz. 11 00 - Otwarcie FORUM - Wiesław Kołak - przewodniczący KKWR
godz. 11 20 - 11 50
Sesja I - prowadzenie prof. dr hab. Lesław Pytka
Rodzina miejscem rozwoju, radości, cierpienia, tożsamości …
Istota i fenomen więzi rodzinnych; Społeczne i ekonomiczne skutki przerwanych więzi.
prof. dr hab.
Danuta Waloszek
godz. 11 50 – 13 30
Sesja II - prowadzenie prof. dr hab. Lesław Pytka
Środowiskowe programy pomocy dziecku i rodzinie
1. Najważniejsze dokonania KKWR w XX-leciu - Przegląd jubileuszowy.
Wiesław Kołak - KKWR
2. Przenikanie myśli i rozwiązań organizacyjnych podmiotów publicznych i niepublicznych w warszawskim systemie pomocy dzieciom gorszych szans.
Włodzimierz Paszyński
Wiceprezydent m.st.Warszawy
Monika Jagodzińska TPD Warszawa
3. Środowiskowe Ogniska Wychowawcze – trud tworzenia i satysfakcja z efektów.
Zygmunt Pyszkowski
TPD Szczecin
4. Egzemplifikacja myśli pedagogicznej KKWR w dobrych praktykach programów na rzecz dzieci gorszych szans w okręgu:
- koszalińskim
- konińskim
Henryk Zabrocki KKWR Koszalin
Krystyna Chowańska TPD i KKWR Konin
5. Autonomiczne programy pedagogiczne jako uzupełnienie systemu profilaktyki środowiskowej.
Barbara Głowacka - KKWR
6. Inicjatywy KKWR jako odpowiedź na społeczne „znaki czasu”.
Dr hab. Jarosław Utrat Milecki
KKWR
godz. 13 30 - 14 00 Obiad
godz. 14 00 – 14 45
Sesja III DEBATA
Moderator: prof. dr hab. Tadeusz Pilch
„Ratunek dla zagrożonego dzieciństwa! Od deklaracji do realizacji”
Problemy do omówienia podczas DEBATY:
w jaki sposób przezwyciężyć przeszkody utrudniające pełną realizację zadańustawowych (ustawa o pomocy społecznej, ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ustawa kompetencyjna, …)
dlaczego wójt, pomimo obowiązku,nie organizuje placówki wsparcia dziennego;
dlaczego pomiędzy standardami placówek opiekuńczo-wychowawczych, a środkami przeznaczonymi na ich prowadzenie istnieje dysproporcja uniemożliwiająca realizację zadań do których zostały powołane;
dlaczego, pomimo deklaratywnego doceniania profilaktyki, wciąż na profilaktyczne formy opieki (jak środowiskowe ogniska wychowawcze) przeznacza się stosownie do potrzeb, mniejsze środki, niż na placówki całodobowe i rodzinne formyopieki;
wielkie nadzieje rozbudziła w nas możliwość korzystania ze środków UE przeznaczonych na zapobieganie marginalizacji i wykluczeniu społecznemu, w tym wychodzenia z bezrobocia. Tymczasem szkolenia dla bezrobotnych dające konkretne umiejętności, a nawet kwalifikacje – nie zmieniają mentalności uczestników. Bezrobocie i sytuacja w jakiej się znajdują stały nierzadko częścią ich tożsamości, bo zaniedbania są głębokie, a stereotypy silnie utrwalone;
problemem są utrudnienia w edukacji dzieci niepełnosprawnych; zmniejszona dostępność do szkół specjalnych; wysokie opłaty za pobyt w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym; pozbawianie rodziców zasiłków na dzieci umieszczone w placówkach; Pozbawienie subwencji specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych organizujących opiekę dzienną (bez noclegu) nad wychowankami;
pomimo rządowych (samorządowych) deklaracji, przyjętych priorytetów, obowiązkowych wieloletnich lokalnych „strategii” – brak zarówno centralnej, jak i lokalnej polityki zmierzającej do systematycznego, komplementarnego i racjonalnego wspierania rodzin z grupy ryzyka społecznego tych, wktórych zaburzone funkcje zagrażająprawidłowemu rozwojowi wychowujących się w nich dzieci. Wynika stąd, że instytucje władzy nie zapewniając spójnej polityki chroniącej dzieciństwo, sprzyjają naruszaniu podstawowego prawa dziecka do wychowania w rodzinie;
stałe uspołecznianie procesów pomocy społecznej, edukacji, resocjalizacji i innych ciągle jeszcze ma charakter okazjonalny (od konkursu, do konkursu przez kilka miesięcy w roku). Brak jest gotowości ze strony samorządów do wdrażania „dobrych praktyk” jako stałych zleceń, albo zadań realizowanych z inicjatywy podmiotów niepublicznych.Efektem takich praktyk jest wygaszanie społecznejenergii i marnowanie dorobku, z którego korzystała społeczność lokalna;
w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie zostały stworzone podstawy prawne do partnerskiej współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi i mimo wielu dobrych doświadczeń – stale jest zbyt wiele sytuacji, w których owo partnerstwo jest mało widoczne.
Do udziału zaproszono:
» przedstawicieli ministerstw:
edukacji narodowej, pracy i polityki społecznej, spraw wewnętrznych i administracji, sprawiedliwości, KG Policji,
» rzeczników: praw dziecka i praw obywatelskich,
» przedstawicieli organizacji pozarządowych: Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Zrzeszenia Kuratorów Sądowych, Krajowe- go Komitetu Wychowania Resocjalizującego,
» pracowników nauki,
» przedstawicieli samorządów wg zgłoszeń,
» media (prasa,ogólnopolskie rozgłośnie radiowe, ogólnopol- skie i lokalne stacje TV).
godz. 14 45 – 15 15
Podsumowanie, Rekomendacje FORUM
prof. dr hab. Lesław Pytka
Barbara Głowacka
„Zielone światło dla dzieci gorszych szans; Reaktywacja Środowiskowych OGNISK Wychowawczych!” – Otwarcie kampanii: „Alternatywa 09”
Wiesław Kołak
Sekretariat Seminarium: Renata Kiliszczyk:
e-mail:
Ten adres e-mail jest chroniony przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
Historia Forum
wtorek, 17 marzec 2009
Od 12 lat Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizującego organizuje spotkania zwane FORUM Przyjaciół Dzieci Ulicy. Na pierwszym FORUM nie byliśmy pewni czy potwierdzi się teza o istnieniu cech wyraźnie wyróżniających Dzieci Ulicy spośród innych z grupy ryzyka społecznego. – Ale już następne spotkania potwierdziły, że nasze podejście jest słuszne.
Pierwsze FORUM odbyło się w 1997 roku w Koninie, jego celem była integracja wysiłków społecznych i instytucjonalnych wokół tworzenia możliwości do wychowywania dzieci w rodzinach własnych. Najważniejszym osiągnięciem spotkania było wypracowanie zasad tworzenia materialnych, prawnych i organizacyjnych warunków niezbędnych do realizacji koncepcji pedagogicznej: „środowiskowe ogniska wychowawcze”.
W 1998roku KKWR był organizatorem Międzynarodowego FORUM, które jako spotkanie ekspertów z dwunastu krajów Europy, było miejscem sformułowania współczesnego opisu zjawiska „Dzieci Ulicy”, poszerzania wiedzy na temat ich problemów i rozwiązań w różnych krajach. Członkowie tego spotkania podjęli rezolucję o proklamowaniu „Święta Dzieci Ulicy” będącego dniem solidarności z tymi dziećmi i wyrażania gotowości do udzielania im pomocy.
W Polsce przyjęliśmy, że będzie to dzień 21 marca, stąd co roku w okolicach tej daty organizujemy cykl imprez wśród których ważną pozycję stanowią:
» seminaria - spotkania teoretyków i praktyków zajmujących się działalnością na rzecz dzieci zagrożonych;
» debaty i dyskusje panelowe, gdzie na tle doniesień teoretycznych poruszających stale nowe, aktualne wątki, staramy się pokazać co już osiągnięto, jakie programy są najbardziej efektywne, jak zaplanować i realizować pracę w sytuacji braku stabilizacji finansowej i kadrowej;
» sejmiki dziecięce wskazujące na problemy najmłodszych widziane ich oczami.
Dla dzieci data ich święta niesie ze sobą symboliczne przesłanie przełomu, zmian, budzenia ambicji i aspiracji. Jest także alternatywą dla powszechnych w tym dniu wagarów i nieodpowiedzialnych zachowań młodzieży. Jest także okazją do sformułowania swoich problemów podczas Dziecięcego Sejmiku Ogniskowego.
W kolejnych latach przedmiotem zainteresowania FORUM były:
» W 1999 roku „Jak pomagamy Dzieciom Ulicy” - rozważania czym dla dzieci ulicy będą reformy społeczne – szansą czy zagrożeniem? Jak sprawić, aby były szansą? Jak uniknąć zagrożeń?
» W roku 2000„Wirtualne i realne „zbrodnie dziecięce” w cywilizacji, kulturze, szkole, rodzinie”- poruszeni wieloma doniesieniami o brutalności małoletnich, a także reagując na niekontrolowaną falę przemocy w mediach, mówiliśmy o wirtualnym i realnym okrucieństwie dziecięcym;
»"Dzieci gorszych szans" – głodne, zaniedbane, osierocone, dzieci ulicy, dzieci wiejskie, małe dzieci, dzieci niepełnosprawne, pijące alkohol, niedostosowane społecznie i inne były przedmiotem zainteresowania V FORUM w 2001 roku.
» W 2002 rokutemat FORUM brzmiał dramatycznie „Być dzieckiem i przetrwać ...do świtu, do następnej kromki chleba, do trzeźwości rodziców”. Stwierdziliśmy, że jest tak wiele zagrożeń, że bez ich łagodzenia i eliminowania – dzieciństwo wielu dzieci będzie bezpowrotnie stracone.
Wnioski z tego FORUM przekształcone w kampanię na rzecz ochrony praw dzieci ulicy wywołały satysfakcjonujący nas rezonans społeczny. Otrzymaliśmy uznanie dla propozycji programowych oraz pisemne poparcie od ważnych w państwie osób i urzędów.
Do środowisk zaniedbanych, w których brak innych propozycji zaadresowaliśmy program „Alternatywa”, który dostosowano do potrzeb rejonów zagrożonych bezrobociem.
» W roku 2003hasło FORUM brzmiało:„Dzieci ulicy na marginesie cywilizacji”.FORUM potwierdziło tezę, że zjawisko „Dzieci ulicy” jest problemem:
a) występującym we wszystkich na wszystkich kontynentach;
b) narastającym, pociągającym ze sobą nowe zagrożenia (..) subkultury, narkotyki, alkohol, przestępstwa, zbrodnie;
c) który może dotknąć każdą społeczność!
» W roku 2004 VIII FORUM odbyło się pod hasłem: „Bez dzieci nie ma przyszłości”. Jak co roku zorganizowano sesję seminaryjną nt.: „Rządowe i obywatelskie strategie pomocy dzieciom niedostosowanym społecznie” oraz sesję panelową pt.: „Dzieci gorszych szans to gorsza przyszłość społeczeństwa”. FORUM pokazało, że problemy dzieci nie należą do priorytetów społecznych. Co roku zwiększa się liczba dzieci gorszych szans. Na niekorzyść zmieniają się zagrożenia rozwoju dziecka, toteż ważnym przedsięwzięciem jest przyjęcie przez Radę Ministrów Rządowego Programu Zapobiegania Niedostosowaniu i Przestępczości Dzieci i Młodzieży, który wśród wielu różnorodnych działań rekomenduje także programy KKWR.
» Rok 2005 IX FORUM pod hasłem „…O drugą szansę dla Dzieci Ulicy”. Podczas seminarium „Wspieranie, Reedukacja, Resocjalizacja, Integracja – Drugą szansą dla Dzieci Ulicy”skupiono się na problemach nieletnich uwikłanych w konflikt z prawem, w szczególności zwrócono uwagę na nieskuteczność niewykonanych orzeczeń sądowych o umieszczeniu nieletnich w młodzieżowym ośrodku szkolno-wychowawczym lub ośrodku socjoterapii. Na realizację orzeczeń w tych placówkach oczekuje się średnio półtora roku. Wskazano również pilna potrzebę zmiany procesu resocjalizacji w kierunku rozwoju środowiskowych form wychowania resocjalizującego i quasi-kurateli wykonywanej przez organizacje pozarządowe. Gotowe projekty rozwiązań przekazano do Ministerstwa Edukacji Narodowej, które przejęło prowadzenie tych placówek.
» W 2006 roku X FORUM - najważniejszym wydarzeniem FORUM było seminarium pt.: „Pokoleniowa transmisja przemocy i okrucieństwa”, które zgromadziło wybitnych przedstawicieli polskiej pedagogiki, resocjalizacji, psychologii, działaczy organizacji pozarządowych i przedstawicieli resortów odpowiedzialnych za młodzież. Podczas czterech sesji poruszano wątki dotyczące przyczyn niepohamowanej agresji i okrucieństwa, aksjologicznych aspektów tych zjawisk, związku pomiędzy prawem, a wychowaniem, a także roli mediów w emisji przemocy i kształtowaniu agresywnych zachowań dzieci. Zaprezentowano również publiczne i obywatelskie inicjatywy profilaktyczne. Przedmiotem DEBATY był problem odpowiedzialności za bezpieczeństwo „dziecięcego świata”.
» W 2009 roku XI FORUM pod hasłem „Ratunek dla zagrożonego dzieciństwa”skupi się wszczególności wyeksponowaniu znaczenia więzi rodzinnych dla rozwoju i wychowania dziecka w jego naturalnej. Zamierzamy także zaprezentować niemały dorobek KKWR w systemowym wspieraniu wieloproblemowej rodziny zagrożonej wykluczeniem społecznym.
* * *
Przewodnie hasła kolejnych spotkań są symboliczną wymową skumulowanych problemów dzieci, ognisk, rodziców, wolontariuszy i naszych, organizacji pozarządowych, które podjęły trud pracy z dziećmi ulicy, aby mogły wychowywać się we własnychrodzinach.
Uczestnikami spotkań FORUM są przedstawiciele polskich i zagranicznych organizacji pozarządowych, samorządów terytorialnych, urzędów centralnych, instytucji odpowiedzialnych za wychowanie, zdrowie, opiekę nad dzieckiem i porządek publiczny, pracownicy naukowi wyższych uczelni, studenci oraz praktycy, którzy odpowiadając na apel Krajowego Komitetu Wychowania Resocjalizującego, w każdym FORUM wychodzą naprzeciw trudnym problemom dotyczącym dzieci z grupy ryzyka społecznego.
Co roku, po zakończeniu FORUM, formułujemy i przekazujemy według kompetencji postulaty, wnioski, rekomendacje wynikające z analiz, dyskusji, doniesień. Stanowią one swoistą siłę argumentów nierzadko popartych naukowymi badaniami.
FORUM wskazuje niezagospodarowane obszary, daje impulsy do dalszego działania, weryfikuje trafność podejmowanych rozwiązań. Ale także dostarcza smutnej refleksji, że nawet dobrze rozpoznane problemy i dobrze zaprogramowane rozwiązania nie mają szansy powodzenia z trzech powodów:
» finansowych,
» krótkowzroczności władzy, w sprawach społecznych braku świadomości skutków zaniechania,
» niekompetencji i nieżyczliwości zbyt wielu osób, które mogły by przyczynić się do pomocy.
