Indywidualny program profilaktyczny "TĘCZA" adresowany jest do rodzin posiadających małoletnie dzieci, których rodzice pozostają w konflikcie z prawem są osadzeni w areszcie, bądź odbywają karę pozbawienia wolności. Nazwa programu - "TĘCZA" jest tu symbolem lepszego życia, po przetrwaniu trudności i życiowych burz. Nawiązuje do wzbudzania wiary w możliwość stawiania i osiągania odległych celów zapewniających większe perspektywy i poprawę sytuacji w przyszłości. Zgodnie z założeniami, pomocą zamierzamy objąć:
* 96 dzieci, w wieku 4 - 18 lat, spośród których przynajmniej jedno uczęszcza do środowiskowego ogniska wychowawczego prowadzonego przez KKWR lub TPD; * dorosłych członków 38 rodzin, w których wychowują się dzieci objęte programem.
ZAŁOŻENIA PROGRAMU
1. Szczegółowa analiza sytuacji rodzinnej i środowiskowej dzieci objętych programem w latach poprzednich wykazała potrzebę dalszego indywidualizowania oddziaływań i dostosowania pomocy do faktycznych - bieżących i perspektywicznych, potrzeb dzieci i rodzin nim objętych. 2. U dzieci wychowujących się w rodzinach, w których co najmniej jedno z rodziców odbywa karę pozbawienia wolności. częściej niż w populacji ogólnej występują różnorodne zaburzenia jak zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zachowania wskazujące na nerwice, tendencje do rozładowywania napięcia psychicznego, niedosytu emocjonalnego i zmniejszonego poczucia bezpieczeństwa poprzez agresję i destrukcję. Częściej występują u mich zaniedbania i niepowodzenia w nauce. 3. W większości rodzin naszych podopiecznych wychowanków, także przed osadzeniem jednego z rodziców panowała zła sytuacja materialna, wychowawcza i społeczna, która jednakże nasila się w związku z nieobecnością osadzonego. Wszelkie trudności związane z prowadzeniem domu i wychowaniem dzieci, a także presją skazanego z reguły pokonuje samotna matka borykająca się z bardzo poważnymi problemami osobistymi, nierzadko uwikłana w los partnera. 4. Dzieciom osadzonych towarzyszy presja stygmatyzacji społecznej i poczucie braku perspektyw. 5. Dzieci skazanych w szczególności za czyny kryminalne poddawane są szczególnej edukacji penitencjarnej gryp serki. 6. Rodziny dzieci zakwalifikowanych do programu bez długotrwałego i wielokierunkowego wsparcia stają się środowiskiem kryminogennym dla wychowujących się w nich dzieci. 7. W realizacji programu niezbędna jest współpraca wielu ogniw, osób i instytucji, a w szczególności: opiekuna "Tęczy" z rodziną dziecka, ze szkołą, z kuratorem sądowym, jednostką pomocy społecznej oraz innymi osobami i instytucjami według indywidualnego programu wsparcia.
CELE PROGRAMU
1. Cel ogólny: * Osiągnięcie trwałej poprawy sytuacji dzieci wychowujących się w rodzinach objętych programem. * Poprawa wizerunku rodziny. 2. Cele cząstkowe * Poprawa wyników w nauce dzieci objętych programem; * Złagodzenie zaburzeń emocjonalnych występujących u dzieci; * Zmniejszenie trudności wychowawczych, agresji i innych przejawów nieakceptowanego zachowania; * Poprawa kontaktów interpersonalnych w rodzinie; * Podniesienie poziomu aspiracji członków rodziny; * Poprawa kontaktów dzieci ze skazanym rodzicem.
REALIZACJA PROGRAMU
Program realizowany będzie w środowiskowych ogniskach wychowawczych działających w systemie KKWR, w których przebywają zakwalifikowani do programu wychowankowie. Program obejmuje obszar województwa mazowieckiego.
1. Za realizację programu odpowiedzialny jest koordynator z ramienia KKWR, który kieruje jego realizacją, a w szczególności: * współuczestniczy w sporządzaniu diagnozy sytuacji; * na podstawie posiadanej dokumentacji, wspólnie z prowadzącym przypadek ustala sposób, zakres i strategię udzielania wsparcia dzieciom i rodzinom objętym programem; * co najmniej dwa razy w miesiącu kontaktuje się telefonicznie z kierownikami ognisk; * pomaga w kontaktach z sądami i innymi instytucjami; * 1 raz w miesiącu organizuje spotkanie kierowników ognisk realizujących program; * gromadzi informacje dotyczące możliwości uzyskania pomocy dla podopiecznych i ich rodzin; * opracowuje narzędzia ewaluacji programu. 2. Za bezpośrednie kontakty z dziećmi i rodzinami odpowiedzialni są pedagodzy rodzinni lub kierownicy ognisk. Do ich obowiązków należy: * bezpośrednia realizacja i dokumentacja przyjętego planu działań, * ustalanie bieżących potrzeb, ewentualna modyfikacja programu, * informowanie koordynatora o bieżących działaniach i ich efektach, * współpraca z kuratorami sądowymi, szkołami, pomocą społeczną oraz innymi wg indywidualnego planu działań. 3. Program ma charakter pedagogiczny. Jego zakres obejmuje: * bezpośrednie kontakty z dziećmi i rodziną, mediacje, negocjacje dotyczące ich postępowania i korekty sytuacji w ramach programu "TĘCZA"; * propozycje pomocy doraźnej jak: o drobna pomoc materialna (na zakup pomocy szkolnych, opłata za dodatkowe zajęcia edukacyjne lub rozwijające zdolności, naukę pływania, dożywianie, biwaki terapeutyczne w Serocku, bilet miesięczny na przejazdy do szkoły itp.); o napisanie podania, pisma procesowego, prośby itp, o pomoc w załatwieniu niezbędnych spraw urzędowych, * propozycje pomocy długofalowej: o objęcie dziecka opieką w ognisku wychowawczym, umieszczenie w innej placówce wsparcia dziennego lub w internacie; o udzielanie stałej pomocy edukacyjnej, stworzenie warunków do rozwoju zainteresowań, pożyteczne zagospodarowanie czasu wolnego; o zorganizowanie indywidualnych lub grupowych zajęć terapeutycznych; o zapewnienie stałej pomocy w rozwiązywaniu trudności wychowawczych; o udzielanie porad w sprawach życiowych, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, budżetu rodzinnego, pielęgnacją i zdrowotnymi potrzebami dzieci itp.; o udzielanie porad w sprawach związanych z przemocą, uzależnieniami, radzeniem sobie w trudnych sytuacjach życiowych. o dofinansowanie wypoczynku wakacyjnego.
PRZEWIDYWANE EFEKTY
W wyniku realizacji programu, poprzez łagodzenie skutków niedostatków spowodowanych odbywaniem kary pozbawienia wolności przez jednego z rodziców dziecka, wspieranie jego rozwoju i kompleksowe pomaganie rodzinie w rozwiązywaniu trudnych problemów, zamierzamy osiągnąć trwałą poprawę sytuacji dzieci pomagającą im pomyślnie przetrwać trudny okres rodzinny i rozwojowy. Spodziewamy się także wzbudzić w nich wiarę we własne możliwości i określić stosowny do nich poziom dążeń i aspiracji. Ponadto, dodatkowym efektem będzie zdobycie doświadczeń w zakresie możliwości i utrudnień w dziedzinie integracji współdziałania różnych służb pomocowych.
