PEDAGOG RODZINNY w systemie wychowania i środowiskowej opieki nad dzieckiem uzupełnia brakujące ogniwo stanowiąc istotne wsparcie działań opiekuńczo-wychowawczych podejmowanych przez szkołę, placówki wychowania środowiskowego poradnie, sądy i inne instytucje. Jego kontakt z rodziną ma charakter stałej, stymulującej współpracy przy uwzględnieniu potrzeby zmniejszania intensywności i zakresu pomocy na rzecz aktywizowania samej rodziny w rozwiązywaniu swoich problemów.
CELE I ZAŁOŻENIA PROGRAMU:

Wychodząc naprzeciw potrzebom społecznym oraz postulatom prorodzinnej polityki rządu - Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizującego podjął zadanie wypracowania modelu środowiskowej pomocy rodzinie w realizacji jej funkcji wychowawczych i opiekuńczych.

Rozległość i różnorodność problemów oraz zróżnicowanie nasilenia ich występowania rodzi potrzebę zaproponowania profesjonalnej, długotrwałej i wielokierunkowej pomocy, której - w myśl projektu KKWR - udzielał będzie rodzinie PEDAGOG RODZINNY.

Idea PEDAGOGA RODZINNEGO jako wyodrębnionej instytucji uzupełniającej dotychczasowy system pomocy i opieki środowiskowej zrodziła się z doświadczeń środowiskowych ognisk wychowawczych Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Zespołów Profilaktyki Społecznej prowadzonych przez KKWR oraz działających od prawie 30 lat opiekunów indywidualnych TPD ds. dzieci i rodziny.
Odrębność i specyfika problematyki rodziny wyznaczają rolę i miejsce PEDAGOGA RODZINNEGO jako ogniwa wyspecjalizowanej opieki i pomocy pedagogicznej, a efekty jego pracy uzależniają od stopnia koordynacji i współpracy z różnymi służbami pedagogicznymi, psychologicznymi, medycznymi, społecznymi i innymi.

Celem programu "PEDAGOG RODZINNY w systemie wychowania i środowiskowej opieki nad dzieckiem" jest tworzenie właściwych dla prawidłowego rozwoju dziecka warunków wychowawczych i opiekuńczych oraz usuwanie lub łagodzenie przeszkód w prawidłowym przebiegu procesów rozwoju i socjalizacji.

W realizacji celu ogólnego - po rozpoznaniu potrzeb i możliwości - PEDAGOG RODZINNY będzie dążył do realizacji celów cząstkowych, a w szczególności do:


Uwzględniając ograniczenia osobowościowe, kulturowe, wydarzenia losowe, skutki trudności obiektywnych (jak: niski status materialny rodziny, trudności mieszkaniowe, zły stan zdrowia członków rodziny), a także inne stałe wyznaczniki niepowodzeń, oraz niedoskonałość dotychczasowych rozwiązań prawnych w sprawach rodzinnych w wyniku działań kierowanych do rodziny PEDAGOG RODZINNY powinien w szczególności:

    * pomóc dziecku w tworzeniu sobie bezpiecznego środowiska;
    * zwiększyć umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach w domu i poza nim;
    * podnosić poczucie własnej wartości dziecka;
    * nauczyć dziecko spędzania wolnego czasu w sensowny sposób z wykorzystaniem jego predyspozycji, uzdolnień i zainteresowań;
    * zwiększyć umiejętność wyrażania własnych potrzeb i problemów oraz wzbudzić gotowość zwracania się o pomoc i umiejętność korzystania z niej.

Zakłada się, że wielokierunkowe i systemowe wsparcie merytoryczne dziecka i rodziny w ich własnym środowisku w znacznym stopniu ograniczy napływ wychowanków do placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz zmniejszy liczbę interwencji sądów rodzinnych, a w przypadku dzieci umieszczonych w placówkach - przyczyni się do skrócenia czasu ich pobytu i przygotowania rodziny do powrotu dziecka.

 

   1. Dokonywanie diagnozy sytuacji rodzinnej, ustalanie rodzaju i stopnia nasilenia zaburzeń w funkcjonowaniu rodziny, opracowywanie planów doraźnych i długofalowych działań na rzecz rodziny oraz prognoz spodziewanych efektów pomocy.
   2. Ustalanie potrzeb i zakresu pomocy ze strony innych służb, instytucji i organizacji wspierających rodzinę (szkół, poradni, placówek opiekuńczo-wychowawczych, sądów rodzinnych, samorządów mieszkańców, pomocy społecznej, instytucji kultury, organizacji trzeźwościowych, policji i innych).
   3. Prowadzenie mediacji z rodzicami, wyjaśnianie im przyczyn trudności i niepowodzeń, uzgadnianie wspólnie podejmowa- nych działań zaradczych.
   4. Prowadzenie lub organizowanie udziału rodziny w terapii (psychoterapii rodzinnej), motywowanie rodziców do podjęcia leczenia odwykowego, działanie na rzecz integracji rodziny i wzmacniania więzi rodzinnej, modyfikowanie postaw rodzicielskich itp.
   5. Doraźna interwencja i pomoc w rozwiązywaniu konfliktów i problemów wychowawczych.
   6. Pośredniczenie w kontaktach rodziców ze szkołami, instytucjami i służbami społecznymi, a w koniecznych wypadkach reprezentowanie ich interesów przed tymi instytucjami, w szczególności pośredniczenie w uzyskaniu pomocy materialnej, prawnej w sprawach rodzinnych (rozwód, alimenty, władza rodzicielska, kontakty z osobami odbywającymi karę pozbawienia wolności, sprawy spadkowe itp.).
   7. Prowadzenie konsultacji i poradnictwa otwartego dla rodzin, udzielanie porad telefonicznych i bezpośrednich, opracowywanie odpowiedzi na typowe pytania i upowszechnianie ich.
   8. Popularyzacja wiedzy pedagogicznej wśród rodziców i wskazywanie źródeł informacji nt. rozwiązywania problemów rodzinnych i wychowawczych.
   9. Uczestniczenie w ważniejszych wydarzeniach rodzinnych, animowanie organizacji czasu wolnego i wypoczynku feryjnego dla dzieci; organizowanie uczestnictwa rodziców w turnusach terapeutycznych np. w formie wczasów z pedagogiem.
  10. Organizowanie ruchu samopomocy i wsparcia dla rodzin problemowych, pozyskiwanie wolontariuszy spośród rodziców, animowanie organizacji pomocy sąsiedzkiej i integracji społeczności lokalnych.